Sociaal domein, wat is dat?

Onder het begrip ‘sociaal domein’ verstaan we alle werkzaamheden die gemeenten verricht op het gebied van zorg, jeugd, participatie en zelfredzaamheid en werk.

Gemeenten hebben er sinds het jaar 2015 drie nieuwe grote taakgebieden bij. Deze komen oorspronkelijk vanuit het Rijk maar zijn uitbesteed aan gemeenten, wat ook wel de decentralisatie sociaal domein genoemd wordt. De drie nieuwe gebieden zijn: werk, zorg en jeugd. Deze drie begrippen vallen onder de volgende wetten:

  • Werk: de Participatiewet

Deze wet moet er voor zorgen dat gemeenten burgers die het niet zonder hulp redden op de arbeidsmarkt hulp krijgen. Het uiteindelijke doel is dat meer mensen werk vinden, inclusief de mensen op de arbeidsmarkt die een arbeidsbeperking hebben.

  • Zorg: de Wet Maatschappelijke ondersteuning

Door deze wet moeten gemeenten er sinds 2015 voor zorgen dat mensen zo lang mogelijk in hun eigen huis kunnen blijven wonen en daardoor deel kunnen nemen aan de maatschappij. Het doel van deze wet is om burgers te helpen.

  • Jeugd: De Jeugdwet 

Door deze wet zijn gemeenten verplicht om ondersteuning en hulp te bieden aan jeugdigen en de ouders/verzorgers er van wanneer er zich opvoedings- en opgroeiproblemen voordoen. Ook bij psychische problemen en andere stoornissen moeten gemeenten ondersteuning bieden.

Door deze transformatie in sociaal domein zie je wel een ontwikkeling op het gebied van hulpbehoevende of kwetsbare mensen die thuis wonen. Ze blijven door deze transformatie namelijk langer thuis wonen dan voor de decentralisatie. Er doen zich risico’s op het gebied van welzijn en veiligheid voor door dat er door de overheid wordt verwacht dat burgers zelfredzaam en zelfwerkzaam zijn.

Het is nog niet eerder voorgekomen dat raadsleden van gemeenten zo’n breed takenpakket hadden. Deze hebben er namelijk een aantal grote verantwoordelijkheden bij gekregen, waaronder ook jeugdbescherming en -reclassering  en de zorg voor jeugd met een licht verstandelijke beperking. 

Werken binnen het sociale domein

Je kunt honderden verschillende opleiding volgen voor verschillende vakgebieden binnen het sociale domein. Een belangrijke rol binnen het sociale domein is bijvoorbeeld een beleidsmedewerker en -adviseur, en daar kun jij je ook in opleiden. Maar wat houdt zo’n beleidsmedewerker of -adviseur precies in en wat doen zij?

Doordat gemeenten zo veel nieuwe verantwoordelijkheden heeft gekregen, zijn er ook meer mogelijkheden voor gemeenten om het sociale beleid vorm te geven zoals zij dat willen. Een beleidsmedewerker sociaal domein speelt een belangrijke rol bij deze vormgeving. Ook zetten zij hun skills in om een stevig beleidsvoorstel te creëren dat alle doelen ervan bereikt en waar iedereen het ook nog eens mee eens is? 

Al deze dingen komen aan bod in de opleiding ‘Beleidsadviseur sociaal domein’. Ook leer je invulling geven aan burgerparticipatie, ontschotting van aanbod en financiën, integraal werken en de regierol van de gemeente. Daarnaast ontwikkel je na deze opleiding een beleid dat:

  • past bij de organisatie waar jij werkt 
  • aansluit op de vraag die komt vanuit de samenleving
  • een goed draagvlak heeft en in de praktijk ook nog uitvoerbaar is
  • goed aansluit op de relatie die de overheid heeft met burgers, en andersom